Teknik Makaleler

Wankel Motorun Tarihçesi -4

Vedat Özgürel

Mazda Parkway – Rotary pratik olmaya çalışıyor

1974’te Mazda Parkway’i çıkarırken geleneksel rotorlarını bu modele de aktarmak istediler.
25 kişilik minibüs 13B motorunun daha büyüğünü koyarak 100kw güç 179Nm tork üretmeyi başardılar.
Motorun 2885kg’lık boş ağırlığı olan otobüsü kaldırabilmesi için elektrik sistemleri ve klimaya güç beslemesi için 1000cc’lik pistonlu motoru da arkaya yerleştirmişlerdi.
44 adet satılan otobüsten yakıt tüketimi ve güç yetersizliği gibi sorunlar vazgeçildi.
Otobüslerin 3’te 1’i halen çalışabilir durumda fakat satılmamaktadır.

The Hercules W 2000 – Rotary motorsikletlere

1974’te ilk seri üretim rotary motorlu motorsiklet de Alman üretici Hercules tarafından yapıldı.
Motor’da tek rotary ile 20kw güç veren güç ünitesi varken 176kg’lik ağır motorsikletin 6 iler manuel şanzımanı vardı.
Suzuki, Honda, Yamaha ve MZ’i alt etmek için alelacele çıkartılan motorun ilk üretimleri kalite anlamında çok basit kalıyordu.
Suzuki RE5’ten önce üretilen Hercules Amerika pazarına giren ilk rotary motorlu motorsiklet ünvanına sahip.
Bugünler uyuyan güzel lakabıyla çok büyük paralara satılmaktadırlar.

Mazda Road Pacer AP – Avustralyalı-Asyalı Rotary

Mazda’nın rotary güç üniteli bir aracı da 1974 model Mazda Road Pacer AP idi ve Mazda olmamakla anıldı.
Mazda Holden ile anlaşarak orta segmentte yeni bir sedanı ucuza çıkarmak istedi.
Holden’den Premiers olarak motorsuz giden kupalar Japonya’da 13b rotary motor eklenerek satılıyordu.
Mazda bu araca 1308cc’lik iki rotor koymuştu.
Düşük ses ve pürüzseüz güç fakat yüksek yakıt tüketimi ve hızlanamayan bir 1600kg’lık bir aracın fazla şansı maalesef yoktu.
5 yıl içerisinde 800 adet satılan araca sonrasında standart motorda eklenmişti fakat pek rağbet görmedi.

The Audi 100 C2 Wankel – NSU’dan miras

NSU emekliye ayrılınca birleştiği Auto Union AG yani Audi ile alman rotary devam etti. Audi 100 C2’ye 132kw’lık çift rotorlu motor takılmıştı.
Araç beğenilirken motorları absür yağlama sisteminden dolayı beğenilmedi. Rotary motorların doğası gereği yağ yakıyordu fakat bu araç her benzin alışında yağ da ekleniyordu.
23 araç sökülürken bir tanesi “Autostadt” müzesinde Wolfsburgta ziyaretçilerini bekliyor.

Mazda RX-7 – JDM efsanesi

Muhtemelen bu kadar yazıyı efsanevi araca ne zaman sıra geleceğini merak ettiğiniz için okudunuz :)
RX-7 1978 yılında rotary öldüğü zamanlarda ortaya çıkmıştı.
Audi’nin son başarısızlıkları neticesinde Mazda tek rotary üreticisi haline gelmişti.
Wankel isim hakkının Volkswagen’de olmasndan dolayı Mazda Wankel diyemiyordu.
2 rotorlu 95,5kw güç ve 167 Nm torka sahip Rx-7’de motor 1,1lt’lik idi.
Mazda’da üretimin başında olan Kenichi Yamamoto yeni motor için sorumluluk duyuyordu ve yakıt verimliliği ve dayanıklılık konusunda ciddi ilerleme kaydettiler.
RX-7’nin tek olması haricinde 4800$’lik düşük etiketiyle de rakibi olan Porche 924’ten çok daha ucuz idi.
Mazda 1985’e kadar 471000 ilk jenerasyon aracı küçük 1981 makyajıyla satabildi (“SA22C/FB2”).
RX-7 2 jenerasyon daha satıldı ve son olarak 2002 yılında  efsanevi FD3S “Spirit R”-edition araç ile üretimini durdurdu.

Mazda Series JC Cosmo – Rotary Unicorn

1990 yılında Mazda Eunos Cosmo diğer adıyla JC Cosmo olan büyük sport coupe’yi tanıttı. 1962cc’lik 3 rotorlu motoru 220kw güç 403Nm torka sahip ve bu gücü iki turboşarj ile desteklenmekte idi.
Mazda’nın en büyük rotary motor buydu.
255km/h son hıza sahip olan maksimum torkunu 1800rpm’de vermeye başlıyordu ve bu sayede ciddi yüksek bir yakıt verimliliğine sahipti. Şimdi yapılan turbo motorlar gibi değil mi? :)
1990 ile 1995 yılları arasında 8.875 araç satıldı ve araçların %60’ı daha küçük çift rotor motorlu versiyondu. Bu durum full versiyonlarının baya az bulunmasını sağlamıştı.
Araç sadece Japonya’da satılmış olup çok çok az Avrupa’da Amerika pazarında ise hiç görülmedi.

The Mazda 787B – Le Mans kazanan Rotary

Evet bu bir yol aracı değildi fakat değinilmesi gereken önemli bir araç kendisi.
24 saat Le Mans yarışları için 1990’da 2 adet üretilen araçlar 830kg ultra hafif kasası ve 4 rotorlu turbosuz 515kw güce sahip motoru, 5 ileri Porche üretimi şanzımanı ile arka tekerlere güç veriyordu.
Yanma odası basına 3 buji ile ateşleme yapması silikon nitrit contası ile yüksek verimliliğe sahip bir motordu.
Araç yarışlarda 20. sırayı almasından dolayı atölyeye geri döndüler.
Atölye sonrası giriş kısmında yeni bir tasarım yapılarak farklı yerlere ayak uydurması sağlandı.
3 yeni araç yapılırken 2 orijinal araç da güncellenerek 5 araca kavuşuldu.
Emekler boşa gitmeyerek 55 numaralı araç yarışı kazanırken 3 Jaguar’ı 2-4. sıralara geriletti.
Araç tek yarışı kazanan Japon üretici olmasının yanısıra piston motorsuz ilk kazanan araç ünvanını kazandı.

Mazda RX-8 – Mazda’nın Rotary’ye vedası

Rx-8 2003’te tanıtıldı.
Rx-7’nin mirasını devralan araç Rx-7’den hiç bir parça almamıştı.
141 veya 170kw iki farklı versiyonu olan 2+2 coupe Rx-7’ye benzer bir motora fakat yaıt verimliliğini arttırmak üzere bir kaç küçük değişiklikle geldi.
Maalesef Rx-8 pistonlu araçlara göre %30 daha fazla yağ ihtiyacı duyuyordu.
1302cc’lik motor 9000 devire kadar çıkabiliyordu.
2005 ile 2009 arasında Mazda Rx-8 hidrojen ile çalışan modelleri de satılmıştı.

 

 

Yorumlarınız için buraya tıklayınız.

Editör Hakkında

Vedat Özgürel

Vedat Özgürel

1985’in Martında doğdum, Üniversite’yi Balıkesir’de Makine Mühendisliği olarak okudum, forumlara üniversiteden önce bulaştım, Bauforumu, Baulive, Pcworld dergisi forumu, Mitsubishi Club Turkey’de forum yöneticiliği yaptım. Şimdi burada forum yöneticiliği, ve yazarlık yapmaktayım. Resturant otomasyonları sektöründe test mühendisi olarak çalışmaktayım.