Teknik Makaleler

Fren Endüstrisinde kullanılan kelimeler ve kısaltmalar. – 1/5

Abrasive Friction (Aşındırıcı Sürtünme) : Fren balatasının fren diskine mekanik sürtünmesi hem balatanın aşınmasına hemde diskin aşınmasına sebep olmasıdır.
ABS / Anti-Lock Braking System (Anti-kilit firen sistemi) : ABS aracın tekerleklerinin her birinin hızını bağımsız olarak algılar ve bir kontrol sistemi aracılığıyla frenleme kuvvetinin kilitlenmesini önlemek için hat basıncını daimiden kesik kesik olarak düzenler.
ADR / Australian Design Rules : Adındanda anlaşılacağı gibi Avusturalya’nın karayolu taşıtları için kullandığı tasarım kurallarından biri, bir standart da denilebilir.
Air brake (Havalı Fren ) : Genellikle otobüs, tır ve kamyonetlerde sıkça kullanılan ağır tonajlı araçlar için tasarlanmış fren mekanizması
Air chamber (Hava Odası) : Havalı fren kullanan taşıtlarda genellikle her bir tekere ayrı olarak tasarlanmış frene basıldıktan sonra gelen hava basıncını bir itme kuvveti olarak kullanarak itme koluna bağlı diyaframın harekete geçtiği odadır.
AK master : Avrupa otomotiv mühendisleri tarafından geliştirilmiş bir dinamometre testlerinden biridir.. Bu test sürtünen malzemelerin performansı test edilir.
AK noise : Avrupa otomotiv mühendisleri tarafından geliştirilmiş olan dinamometre testlerinden biridir.  Sürtünen malzemelerde oluşan gürültü (noise) test edilir.
Aluminum Beryllium(Alüminyum Berilyum) : 1990′ lı yılların sonlarında Formula 1 de kullanılan araçların fren kaliperlerinde kullanılan malzemedir. Ağırlık ve sağlamlık olarak avantaj kazandırdığı için tercih edilmiştir. Bu maddenin az tozu bir insan için 15 yıl içerisinde akciğer hastalığına neden olacağı tespit edildiğinden artık kullanılmadığı belirtilmektedir.
Aluminum Lithium (Alüminyum Lityum) : Alüminyum Berilyumun belirli hastalıklara sebebiyet vermesi nedeniyle geliştirilen bu malzeme şuan Formula 1 araçlarının fren kaliperlerinde  kullanılmaktadır. Ağırlık oranının korunduğu bu malzeme kabul edilebilir bir sertlikte olduğundan şuan kullanılan en etkili kompozit malzemedir.
AMECA / Automotive Manufacturers Equipment Compliance Agency (Otomotiv Üreticileri Ekipman Uyum Ajansı) : Bu ajansın görevi sürtünen malzemelerin sürtünme seviyelerini belgelemektir. Sürtünme seviyesi malzemenin kodunun son iki karakteridir. Örn: N501H FF (FF)
AMS / Auto Motor und Sport : Alman otomotiv dergisi Auto Motor und Sport tarafından geliştirilen araç testidir. Bu test yüksek performanslı araçlarda uygulanmaktadır.
Anti-squeal shim :  Yüksek sıcaklığa dayanabilen kaplanmış sert metal kompozit parçalardır. Fren sesini azaltmak veya ortadan kaldırmak için tasarlanmışlardır. Binek otomobillerde ped destek plakaları ile kaliper pistonları arasına yerleştirilirler.
Arjeplog : Kuzey İsveç’te donmuş bir gölde yapılan fren testidir. ABS ve düz frenlerin testi
Asbestos (Asbest) : Çok düşük termal iletkenliğe sahip katışık magnezyum silikat. Bir zamanlar yalıtım malzemesi olarak kullanılırdı. Frendeki sürtünmeye uğrayan balataların yerine kullanılmaktadır. Bazı kamyon ve çekerlerde hala asbest baskı balatada kullanılmaktadır. Az miktarda tozu akciğer hastalığına sebebiyet verdiğinden satışı yasaklanmıştır.
ASR / Anti-Spin-Regulation : Anti patinaj sistemi olarak tanımlanmaktadır. Çekiş kontrol sistemine bağlı tekerleğin boşta dönmesini (yüksüz) engellemek için hem frenleri hemde motor kontrol sistemini  kullanan sistemdir.
Backplate  (Arka Plaka) : Diskli bir fren balatası üretiminde sürtünen malzemenin kalıplandığı veya perçinlendiği çelik plaka
Bedding (Yataklama)  : Sürtünen parçaların değişmesi sonrasında yeni balataların disklere uyumu olarak adlandırılabilir. Balatalar bu işlem süresince sürtünebilir ve ısı artabilir.
Bell : Bazı literatürlerde şapka olarak tanımlanmaktadır. Tüp biçiminde fren balatalarının montaj yüzeyine bağlayan parçadır.
Bias bar : Aracın frenleme esnasında ön tarafta oluşan yığılma kuvvetine göre arka frenlerin hızlı bir şekilde ayarlanmasını sağlayan sistem.
Bleeding :  Hidrolik fren sisteminde oluşan havanın alınmasını sağlayan işlem.
Blue Spot : Frenleme sonrasında disklerde oluşan aşırı ısınma kaynaklı mavi noktalar. Nokta yoğunluğu FCC yapısına göre ısınma seviyesini ve östenit seviyesini belirtir.
BMC : Fren Üreticileri Konseyi
Bonded lining: Fren balatasına yapıştırılmış olan sürtünme malzemesi
Brake Bias : Frenleme esnasında aracın fren momentinin yüzde ifadesi olarak kullanılır. Örn: %60 Ön ; %40 Arka Bias Bar la bağlantılıdır.
Booster : Daha büyük fren basıncı sağlamak için kullanılan aparat.
Bracket : Diğer adı Taşıyıcı ; Pedleri taşıyan sürgülü kaliperin sabit parçası
Brake Booster : Pedal kuvvetini güçlendiren yardımcı cihaz. Çoğu binek otomobilde vakum odasıdır.
Brake fade : Tekrarlanan ve uzun süreli frenlemede oluşan ısı birikimi sebebiyle oluşan balata ile disk arasında oluşan sürtünme kaybından doğan frenleme kuvveti azalması
Brake lining : Sürtünme malzemesi genellikle kampana frenlerde bulunur.
Brake pressure :  Hat basıncı olarak da tabir edilir.  Frenleme esnasında fren hattında meydana gelen basınç.
Brake Shoe : Fren Pabucu; Kampana fren sistemindeki balatalara verilen isim.
 Yorumlar için buraya tıklayınız.

Editör Hakkında

Ömer Ersin OKUT

Ömer Ersin OKUT

Özel bir şirkette Filo/Lojistik Departmanında çalışmaktayım. Japon araçlara (özellikle Mitsubishi) olan ilgim beni buraya kadar sürükledi. Hobi olarak Web Sitesi Yazılımı ve Elektronikle uğraşıyorum.